1. Các chất béo (còn gọi là Lipid)- Nên dùng dầu ô-liu. Vì nó không gây những mảng xơ vữa trong lòng động mạch chủ nên không có hại cho hệ tim mạch, thậm chí người ta còn thấy chúng "dọn sạch" bớt các mảng xơ vữa động mạch đi. (Dầu ô-liu đã góp phần giảm tỷ lệ bệnh tim ở dân cư vùng Ðịa Trung Hải, nên rất được ưa chuộng).
- Dầu lạc ở vị trí trung gian có 70% axít bão hòa cũng tương đối tốt. Về cholesterol, ai cũng biết là một chất béo có hại cho hệ tim mạch, nhưng cũng phải công nhận rằng nó cũng lại rất cần cho đời sống.
Kiêng cholesterol quá đáng cũng không tốt cho sức khoẻ. Hơn nữa, chỉ có 1/4 cholesterol trong máu là do ăn vào, còn 3/4 kia do các tế bào tự tổng hợp ra. Dù kiêng kỹ đến đâu, cũng không thể ảnh hưởng đến 3/4 đó được.
- Lòng đỏ trứng gà, vịt chứa khá nhiều cholesterol, mỗi quả trứng trung bình 17gr chứa tới 220mg cholesterol và nhiều chất mỡ, chủ yếu là axít bão hòa.
Như vậy, người huyết áp cao, mỗi tuần có thể ăn 2 - 3 lòng đỏ trứng, không cần phải "kiêng tuyệt đối" như người ta vẫn tưởng trước đây. Lòng trắng trứng không chứa chất béo, nên không phải kiêng.
- Sữa bò cũng như sữa dê, có khá nhiều cholesterol (110 mg/lít) và axít bão hòa (36g/1ít), không nên uống nhiều quá 200ml mỗi ngày.
- Sữa đã loại bớt chất béo (sữa gầy) có thể dùng thoải mái hơn( sữa không đường có thể dùng 400ml/ngày).
- Bơ lại càng nên tránh vì quá nhiều cholesterol (280mg/100gr) và axít bão hòa (77gr/100gr).
- Sữa chua có ít chất mỡ hơn sữa tươi và ít cholesterol hơn. Gần đây, người ta nhận thấy rằng mỡ trong thịt gà và trong cá cũng ít axít béo bão hòa, nên có thể ăn tốt, không phải kiêng như đối với mỡ bò, mỡ lợn, bơ sữa.
Có thể tóm tắt như sau về các thức ăn nhiều chất béo:
Nên ăn: Các dầu thực vật, trừ dầu dừa và dầu cọ (thị trường nước ta có nhiều dầu cọ, nên chú ý khi mua). Tốt nhất là các dầu ô-liu, dầu quì (hướng dương), dầu ngô (bắp), dầu đậu nành, dầu vừng (mè), rồi đến dầu cám, dầu lạc (phộng).
Nên kiêng: Các mỡ động vật, nhất là mỡ lấy từ sữa như bơ, rồi đến mỡ cừu, mỡ bò, mỡ lợn (heo) có thể dùng ít. Về dầu thực vật, nên kiêng 2 thứ là dầu dừa và dầu cọ. Riêng mỡ cá và các loại chim như gà, vịt... có tác giả cho rằng không có hại, có thể ăn bình thường.
2. Các chất đường bột (gọi chung là glucid)
Ðây là những nguồn năng lượng chính của cơ thể, cần ăn đủ theo yêu cầu, ăn nhiều quá sẽ sinh béo, tăng cân, nhưng ít quá thì không đủ nhiên liệu để sống và làm việc, dẫn đến gầy sút, suy dinh dưỡng, làm mồi cho nhiều bệnh khác.
Nhưng các loại đường thì nên hạn chế vì có thể gây hại cho răng, cho tụy, nhất là ở người tiểu đường.
- Ðường gluco ăn cũng có hại như đường cát, không hiểu tại sao người ta lại cứ cho là bổ! Mật ong cũng nên hạn chế như các loại đường khác.
- Các loại hoa quả quá ngọt như na (mãng cầu), mít, vải cũng nên dùng có mức độ. (Ăn ít)
- Các chất bột trong ngũ cốc là nguồn năng lượng tốt hơn. Vào trong máu, chúng cũng biến thành đường nhưng chậm hơn, cơ thể có thì giờ tiêu thụ mà không bị tràn ngập như các loại đường nhanh kể trên.
- Gạo rất tốt mà lại phù hợp với thói quen người Việt Nam. Các lương thực khác có thể tùy sở thích mà thay thế là bột mì, ngô, khoai, sắn...
3. Các chất đạm
Thịt và cá, người tăng huyết áp không cần hạn chế, nhưng cá tốt hơn thịt đối với hệ tim mạch vì có chất bảo vệ tim hiệu quả hơn.
Cả 2 thức ăn đều không gây béo, trừ khi có lẫn nhiều mỡ và ăn nhiều. Các đạm thực vật cũng rất tốt, nhất là đạm trong đậu nành, trong lạc và các loại đỗ. Gạo cũng chứa nhiều đạm tốt.
4. Rau và quả
Rau và quả là những thức ăn rất tốt cho người bị tăng huyết áp cũng như bị các bệnh tim mạch khác.
Một là chúng chứa nhiều kali và hầu như không có natri, hai điều này rất có lợi cho người tăng huyết áp.
Hai là, rau quả chứa nhiều vitamin thiên nhiên, tốt hơn các vitamin tổng hợp. Chúng lại còn chứa nhiều chất chống oxy hoá góp phần giữ cho các tế bào được trẻ trung lâu hơn.
Ba là, chúng đem lại cho cơ thể nhiều chất xơ, cần thiết cho hoạt động tiêu hoá, và có thể còn góp phần tống cholesterol ra ngoài cơ thể.
Bốn là, chúng cung cấp rất ít calo, chống được béo, giảm được thể trọng. Nước ta bốn mùa đều sẵn rau quả, cần tận hưởng sự ưu đãi đó của thiên nhiên.
5. Các muối khoáng.
Các muối khoáng, trừ natri, đều có lợi cho sức khoẻ chung: kali, magné, calci.
Các bữa ăn ở gia đình cần luôn luôn đổi món, chế biến sạch sẽ, gia vị vừa phải, không khí tình cảm... Ðược như vậy sẽ là rất tốt để giữ gìn sức khoẻ nói chung và phòng bệnh tim mạch nói riêng.
Theo Sức khoẻ & đời sống
